Nanoles · duurt meestal 2–3 minuten

Gevaarlijke bijlagen & QR-codes

Wanneer een bestand of QR-code een valstrik is — en wat je dan doet.

Twee valstrikken uit het dagelijks leven

Een opgeplakte QR-code op de parkeerautomaat. Een onverwacht .zip-bestand met een “factuur”. Beide kunnen malware — schadelijke programma's — of een nepinlogpagina verbergen.

Let op

Onverwachte Office-bestanden die vragen om “macro's te activeren” — een macro is een klein stukje ingebouwde code die een schadelijk programma kan installeren. Doe dit niet.
.zip / .html / .iso van onbekende afzenders.
QR-codes in e-mails, op posters — of geplakt over de echte code op bijvoorbeeld een parkeerautomaat. Je kunt met het blote oog niet zien waar een QR-code naartoe leidt.

Waar leidt de QR-code naartoe?

De QR-code leidt naar: https://www.postnl.nl.pakket-volgen.info/track

Een QR-code kan leiden naar een domein zoals pakket-volgen.info — niet postnl.nl. Je kunt dit niet met het blote oog zien; controleer altijd het adres wanneer de pagina opent, voordat je inlogt.

Doe dit

open alleen bestanden die je verwacht. Heb je een QR-code gescand: controleer het adres boven in de pagina voordat je iets invoert. Twijfel je? Vraag het aan IT.

Onthoud dit

“Inhoud/macro's activeren” is bijna altijd een valstrik.

Wat het onderzoek zegt

QR-phishing groeit hard — directeuren worden 42× vaker getroffen dan anderen — juist omdat de QR-code je naar een privé-mobiel verplaatst en zo de e-mailfilters omzeilt, en iedereen met een telefoon in de zak een mogelijk doelwit is. Goed opgestelde browserwaarschuwingen stoppen daarentegen 75–90% van de gebruikers, als je ze niet meteen wegklikt.

Abnormal Security 2024 · Akhawe & Felt, USENIX Security 2013.

Vraag 1 van 3

Je opent een toegestuurde “factuur” in Word. Een gele balk boven in het scherm zegt: “Activeer inhoud om het document te bekijken”. Wat doe je?

Controleer of de virusscanner actief is en activeer dan pas Sluit het bestand en vraag het aan IT als je het niet verwachtte Klik op “Inhoud activeren” — anders kun je de factuur toch niet zien

Vraag 2 van 3

Je scant de QR-code op een parkeerautomaat. De pagina vraagt om je kaartgegevens — maar het adres boven in het scherm is parkeren-betalen.info. Wat doe je?

Betaal — de code zat toch op de automaat zelf Betaal alleen voor één uur — dan is het risico klein Stop — de code kan over de echte zijn geplakt; betaal via de app of de automaat zelf

Vraag 3 van 3

Een bedrijf waarmee je nog nooit zaken hebt gedaan, stuurt “Factuur_40912.zip”. Wat is het veiligst?

Meld de e-mail zonder het bestand te openen Open het op je telefoon in plaats van je computer — daar kan toch geen virus draaien Open het bestand om te zien of de factuur überhaupt op jullie bedrijf slaat

Goed gedaan!

Je hebt een van de basiscursussen gevolgd — die zijn voor iedereen gratis.

Met een gratis login:

Je punten, je vooruitgang en je kursusbevis worden bewaard.
Je krijgt cursussen die zijn afgestemd op jouw rol — niet alleen de basiscursussen.
We sturen de training precies op het moment dat je die nodig hebt — bijvoorbeeld als opvolging van een phishing-test.

Gratis login aanmaken → ← Bekijk de andere cursussen