Nanoles · duurt meestal 2–3 minuten
AI-fraude & deepfakes
Als de taal perfect is en de stem klinkt als je baas — maar het nep is.
De videomeeting die nep was
In 2024 zat een medewerker van ingenieursbureau Arup in een videomeeting met zijn financieel directeur en meerdere collega's — en maakte daarna ongeveer 25 miljoen euro over. Alles zag er echt uit. Maar hij was de enige echte persoon in de meeting: de rest waren AI-gegenereerde kopieën. Fraudeurs gebruiken nu AI om foutloze e-mails te schrijven, stemmen te klonen en hele videomeetings te vervalsen.
Nieuwe spelregels
- Perfecte taal is geen bewijs meer — spel- en taalfouten verdwijnen dankzij AI.
- Een stem of video kan nep zijn, ook als die echt klinkt of eruitziet.
- De druk blijft hetzelfde: haast, geheimhouding, geld.
Foutloze taal — is het dan wel echt?
Nee. AI schrijft perfect Nederlands zonder een enkele fout, dus “spot de spelfout” werkt niet meer. Kijk in plaats daarvan naar het afzenderadres (hier bedrijfff-boekhouding.com met drie f'en) en naar het verzoek zelf — niet naar de taal.
Doe dit
bevestig ongewone verzoeken altijd via een bekend kanaal (bel terug op een nummer dat je zelf kent). Spreek eventueel een geheim veiligheidswoord af in het team voor spoedbetalingen — een woord dat alleen jullie kennen.
Onthoud dit
Wat het onderzoek zegt
AI-geschreven phishing-mails halen nu een klikpercentage van ~54% — vergelijkbaar met menselijke experts en veel goedkoper. “Spot de spelfout” werkt niet meer; een terugbelactie naar een nummer dat je zelf kent, werkt wél.
Vraag 1 van 3
Tijdens een videomeeting vraagt “de directeur” om een spoedoverschrijving. Stem en gezicht zien er helemaal echt uit. Wat doe je?
✓ Helemaal juist!
In de Arup-zaak waren alle andere aanwezigen in de meeting AI-kopieën — de 'meeting' iets vragen is de fraudeur iets vragen. Alleen een kanaal dat je zelf kiest, bewijst iets.
Vraag 2 van 3
Een e-mail van “HR” is in perfect Nederlands, met het juiste logo en de naam van je baas. Wat bepaalt of je hem kunt vertrouwen?
✓ Helemaal juist!
AI schrijft foutloos Nederlands en logo's kan iedereen kopiëren. Wat de fraude verraadt, is het adres achter de naam — en een verzoek dat afwijkt.
Vraag 3 van 3
Een stem aan de telefoon klinkt precies als je baas en vraagt om een overschrijving. Wat beschermt het beste?
✓ Helemaal juist!
De stem kan gekloond zijn en het nummer op het scherm kan vervalst zijn — beide zaken kan de fraudeur beheersen. Het enige wat hij niet kan beheersen, is een gesprek dat jij zelf start.
Goed gedaan!
Je hebt een van de basiscursussen gevolgd — die zijn voor iedereen gratis.
Met een gratis login:
- Je punten, je vooruitgang en je kursusbevis worden bewaard.
- Je krijgt cursussen die zijn afgestemd op jouw rol — niet alleen de basiscursussen.
- We sturen de training precies op het moment dat je die nodig hebt — bijvoorbeeld als opvolging van een phishing-test.