Nanolekcja · zwykle zajmuje 2–3 minuty

Oszustwa AI i deepfake

Gdy język jest bez skazy, a głos brzmi jak głos szefa — ale to fałszywka.

Wideokonferencja, która była fałszywa

W 2024 roku pracownik firmy inżynierskiej Arup wziął udział w wideokonferencji ze swoim dyrektorem finansowym i kilkoma współpracownikami — a następnie przelał około 130 mln zł. Wszystko wyglądało autentycznie. Ale on był jedyną prawdziwą osobą na tym spotkaniu: reszta to były kopie wygenerowane przez AI. Oszuści wykorzystują teraz AI do pisania bezbłędnych maili, klonowania głosów i podrabiania całych wideokonferencji.

Nowe reguły gry

Perfekcyjny język to już nie dowód — błędy ortograficzne i językowe znikają dzięki AI.
Głos lub obraz może być fałszywy, nawet jeśli brzmi/wygląda prawdziwie.
Presja pozostaje ta sama: pośpiech, tajemnica, pieniądze.

Bezbłędny język — czy to na pewno prawdziwe?

Od Katarzyna — dyrektor finansowy <katarzyna.finanse@firmma-ksiegowosc.com>

Temat Poufne: proszę zrealizować płatność przed 15:00

Nie. AI pisze bez jednego błędu po polsku, więc „szukanie literówki” już nie działa. Zamiast tego zwróć uwagę na adres nadawcy (tutaj firmma-ksiegowosc.com z podwójnym „m”) oraz samą treść prośby — a nie na język.

Zrób tak

zawsze potwierdzaj nietypowe prośby poprzez znany Ci kanał (oddzwoń na numer, który sam znasz). Możecie też ustalić w zespole tajne hasło bezpieczeństwa do pilnych płatności — słowo znane tylko wam.

Zapamiętaj

Ufaj procedurze, nie głosowi — weryfikuj przez kanał, który sam/sama wybierzesz.

Badania mówią

Maile phishingowe napisane przez AI osiągają obecnie ~54% wskaźnika kliknięć — na równi z ludzkimi ekspertami i przy dużo niższym koszcie. „Szukanie literówki” już nie wystarcza; działa za to telefon zwrotny na numer, który sam/sama znasz.

Heiding i in., Harvard 2024 · Sprawa Arup, Fortune/CNN 2024.

Pytanie 1 z 3

Na wideokonferencji „dyrektor” prosi o pilny przelew. Głos i twarz wyglądają całkowicie autentycznie. Co robisz?

Pytasz na spotkaniu, czy prośba jest naprawdę prawdziwa Dzwonisz później do dyrektora na numer, który sam/sama znasz, zanim cokolwiek zrobisz Przelewasz — przecież widzisz i słyszysz, że to szef

Pytanie 2 z 3

Mail od „działu HR” jest napisany bez błędu po polsku, z prawdziwym logo i imieniem Twojego szefa. Co decyduje o tym, czy możesz mu zaufać?

Logo i podpis Język — maile oszustów mają błędy ortograficzne i niezgrabną polszczyznę Adres nadawcy — oraz to, czy prośba jest normalna

Pytanie 3 z 3

Głos w telefonie brzmi dokładnie jak Twój szef i prosi o przelew. Co najlepiej Cię chroni?

Rozłączenie się i samodzielne oddzwonienie do szefa — lub użycie ustalonego hasła bezpieczeństwa Uważne wsłuchiwanie się, czy głos brzmi naturalnie Sprawdzenie, czy numer dzwoniącego to numer szefa

Świetna robota!

Ukończyłeś/ukończyłaś jeden z kursów podstawowych — te, które otrzymują wszyscy za darmo.

Z bezpłatnym logowaniem:

Twoje punkty, postępy i certyfikat ukończenia zostają zapisane.
Otrzymasz kursy dopasowane do Twojej roli — nie tylko podstawowe.
Wysyłamy szkolenie dokładnie wtedy, gdy jest potrzebne — np. jako uzupełnienie po symulacji phishingu.

Załóż bezpłatne konto → ← Zobacz pozostałe kursy